Good Practices

ΕΛΛΑΔΑ

University of the Third Age

Το Πανεπιστήμιο της Τρίτης Ηλικίας είναι ένα πρόγραμμα που ξεκίνησε το 2019 στην Αθήνα, το οποίο προωθεί και επιτρέπει την ενεργό γήρανση. Μέσω της δια βίου μάθησης και της ψηφιακής εκπαίδευσης, τα άτομα ηλικίας 65+ έχουν τη δυνατότητα να συναντηθούν και να κοινωνικοποιηθούν, να μάθουν νέες γνώσεις και δεξιότητες και συνολικά να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής και τη σωματική και ψυχική τους υγεία. Τα κύρια μαθήματα είναι η Ευρωπαϊκή Ιστορία, η Ελληνική Φιλοσοφία, οι Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές, το Θεατρικό Παιχνίδι, η Δημιουργική Γραφή, η Αγγλική Γλώσσα, η Κοσμολογία και η Διαγενεακή Αφήγηση.

Open Care Centres for the Elderly 

Τα ΚΑΠΗ ξεκίνησαν ως μια σημαντική πρακτική κοινωνικής πολιτικής για τη στήριξη της γήρανσης του πληθυσμού.  Σήμερα, στην Ελλάδα, κάθε δήμος είναι υπεύθυνος για τουλάχιστον ένα ΚΑΠΗ όπου οι ηλικιωμένοι μπορούν να συμμετέχουν σε δραστηριότητες όπως ζωγραφική, τακτική άσκηση, συμμετοχή σε εκδρομές π.χ. επίσκεψη σε μουσεία, ή ιατρική και κοινωνική φροντίδα π.χ. φυσιοθεραπεία και ψυχολογική υποστήριξη. Τα ΚΑΠΗ αποσκοπούν στην επίτευξη πολλαπλών στόχων, όπως η πρόληψη των βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών προβλημάτων των ηλικιωμένων, ώστε να παραμείνουν αυτόνομα, ισότιμα και ενεργά μέλη της κοινωνίας.

From one generation to  the next

Σκοπός του προγράμματος είναι να εξοικειώσει τα παιδιά με τη μεθοδολογική προσέγγιση της αφήγησης παραμυθιών ως τρόπο προσέγγισης διαφορετικών γενεών, ενώ παράλληλα αυξάνει το χρόνο που περνούν με τους παππούδες και τις γιαγιάδες. Το πρόγραμμα αυτό συμβάλλει σημαντικά στην αντίληψη ότι αυτή η αλληλεπίδραση μπορεί να είναι ενδιαφέρουσα και διασκεδαστική. Ο κύριος στόχος είναι να αυξηθεί ο χρόνος που περνούν τα παιδιά με τους ηλικιωμένους. Ταυτόχρονα, η επαφή των ηλικιωμένων με τα παιδιά τα γεμίζει με χαρά και αισιοδοξία και αισθάνονται χρήσιμα στην κοινωνία καθώς μεταφέρουν τις γνώσεις τους στις νεότερες γενιές. 

ΙΤΑΛΙΑ

Nonni SUD Internet

Αυτή η καλή πρακτική είναι ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα με τους ακόλουθους στόχους: προώθηση μιας μεθοδολογίας μάθησης μεταξύ των γενεών, προώθηση της ψηφιακής αλφαβητοποίησης των ηλικιωμένων άνω των 60 ετών στην Ιταλία και ενθάρρυνση της κοινωνικοποίησης και της αλληλεπίδρασης μεταξύ των σπουδαστών και των ηλικιωμένων.  

Το έργο βασίζεται σε μια σειρά μαθημάτων κατάρτισης που υλοποιήθηκαν σε διάφορες ιταλικές περιφέρειες της Νότιας Ιταλίας. Οι νέοι φοιτητές ηγούνται αυτών των μαθημάτων και οι συμμετέχοντες είναι ηλικιωμένοι που κινδυνεύουν από κοινωνικό αποκλεισμό. Οι νέοι φοιτητές είναι υπεύθυνοι για τη μετάδοση γνώσεων και πρακτικών πληροφοριών σχετικά με τις τεχνολογικές συσκευές στους ηλικιωμένους.

Conoscersi a távola

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων που αποσκοπούν στην αλληλεπίδραση και την κοινωνικοποίηση των ηλικιωμένων. Οι περισσότερες από αυτές τις δραστηριότητες αποσκοπούν στη μεταφορά θεωρητικών γνώσεων σχετικά με τον τρόπο μαγειρέματος, καθώς και στην ευαισθητοποίηση σχετικά με τη σημασία του υγιεινού τρόπου ζωής, ιδίως όταν πρόκειται για εύθραυστους πολίτες. Πολλές δραστηριότητες περιλαμβάνουν πρακτικές ασκήσεις στις οποίες οι ηλικιωμένοι μπορούν να μάθουν “επί τόπου” νέες έννοιες και τεχνικές με τρόπο που η συνολική τους εμπειρία να είναι διασκεδαστική και γόνιμη. 

Palermo apre le porte

Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που επικεντρώνεται κυρίως στην εκ νέου ανακάλυψη της πολιτιστικής και ιστορικής κληρονομιάς της πόλης του Παλέρμο. Κάθε εμπλεκόμενο σχολείο επιλέγει ένα συγκεκριμένο μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς (μνημείο, εκκλησία, πλατεία κ.λπ.) και μαθαίνει όλες τις πληροφορίες σχετικά με αυτό. Στη συνέχεια, τις ημέρες 7-8 Μαΐου 2016, οι ίδιοι μαθητές “ανοίγουν” τους χώρους ιστορικής κληρονομιάς στο ευρύ κοινό, παρουσιάζοντας και εξηγώντας τα κύρια χαρακτηριστικά του κάθε χώρου κληρονομιάς. Παρόμοια στρατηγική εφαρμόζεται και στο Centro Diurno Anziani (Δημόσιο Κέντρο για ηλικιωμένους), όπου οι ηλικιωμένοι αναζητούν συγκεκριμένα πληροφορίες για το Sorgente del Gabriele, χρησιμοποιώντας βιβλία, παλιές εφημερίδες αλλά και το Διαδίκτυο. Στη συνέχεια, τις ημέρες 7-8 Μαΐου 2016, παρουσιάζουν το Sorgente del Gabriele στο ευρύ κοινό.

Nonni in camice bianco

Στην ιταλική περιφέρεια Emilia Romagna, τα Κέντρα Ημέρας συνηθίζουν να διοργανώνουν μικρές θεατρικές παραστάσεις, χορωδίες, αναγνώσεις διηγημάτων και ποιημάτων με την ευκαιρία των ιταλικών εορτών. Η καλή πρακτική συνίστατο στη μεταφορά αυτού του συνόλου παγιωμένων γνώσεων και δεξιοτήτων των ηλικιωμένων σε μια πρωτοβουλία με στόχο την ανακούφιση και τη χαρά των παιδιών που νοσηλεύονται σε νοσοκομεία.  

Κάθε εμπλεκόμενο Κέντρο Ημέρας για ηλικιωμένους επιλέγει ένα παραμύθι και οι ηλικιωμένοι πηγαίνουν στο νοσοκομείο S. Orsola-Malpighi, φέρνοντας όλο τον προετοιμασμένο εξοπλισμό, και απαγγέλλουν τα παραμύθια στα νοσηλευόμενα παιδιά.

Ricordare per trasmettere valori

Πρόκειται για μια διαγενεακή πρακτική κατά την οποία φοιτητές και ηλικιωμένοι συνεργάζονται σε μικρές ομάδες για να αναπαραστήσουν μέσω των τεχνών προσωπικές ιστορίες των ηλικιωμένων που σχετίζονται με την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. 

ΠΟΡΤΟΓΑΛΊΑ

Aldeias de Memória

Αυτή η καλή πρακτική εφαρμόζεται σε πολύ τυπικά χωριά του εσωτερικού της Πορτογαλίας. Ορισμένα από αυτά τα χωριά είναι σχεδόν εγκαταλελειμμένα. Οι νεότεροι έφυγαν και οι μόνοι που ζουν εκεί είναι οι ηλικιωμένοι. Σε οκτώ από αυτά τα χωριά οι ηλικιωμένοι αφηγούνται ιστορίες σε όσους τους επισκέπτονται. Τα προφίλ τους συμπεριλήφθηκαν σε έναν ιστότοπο με την υποστήριξη του δημαρχείου και των κοινοτικών συμβουλίων.

Estória, História…: Encontro de Contadores, Lareiras e  Sabores

Αυτή η καλή πρακτική αποσκοπεί στην προώθηση των τυπικών χωριών της ενδοχώρας της Πορτογαλίας μέσω της τέχνης της αφήγησης ιστοριών και παραμυθιών από τις περιοχές. Ορισμένα από αυτά τα χωριά είναι σχεδόν εγκαταλελειμμένα, καθώς οι νεότερες γενιές αναγκάστηκαν να αναζητήσουν εργασία και ευκαιρίες σε άλλες γεωγραφικές τοποθεσίες. Οι νεότεροι έφυγαν και οι μόνοι που ζουν εκεί είναι οι ηλικιωμένοι.  

Η προσέγγιση του προγράμματος συνίστατο στο να πηγαίνουμε από χωριό σε χωριό προσεγγίζοντας τους ηλικιωμένους και ζητώντας τους να μοιραστούν ιστορίες κοντά σε ένα τζάκι και συνοδευόμενες από τα πιο γνήσια φαγητά της περιοχής. 

Senior Inclusive 

Το Senior Inclusive βασίζεται στη δημιουργία μιας τεχνολογικής λύσης που βοηθά τον ηλικιωμένο πληθυσμό να μην ξεχνάει τα φάρμακά του και να μην χάνεται. Με τη δημιουργία εξοπλισμού κατάλληλου για τις ανάγκες του ηλικιωμένου πληθυσμού, το έργο αυτό αποσκοπεί στο να διατηρήσει τους ηλικιωμένους ενεργούς και να βελτιώσει το αίσθημα της ασφάλειάς τους.

RUTIS

Το πρόγραμμα αυτό δημιουργήθηκε για να ενοποιήσει όλα τα ανώτερα πανεπιστήμια της χώρας, ώστε να μοιραστούν μεταξύ τους καλές πρακτικές. Το RUTIS προωθεί μελέτες σχετικά με τον ηλικιωμένο πληθυσμό για την κατανόηση των αναγκών του και του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν τα προγράμματα κοινωνικής βοήθειας. Η αναγνώριση της σημασίας των εθελοντών ηλικιωμένων απέκτησε κάποια σημασία τα τελευταία χρόνια ως ένας τρόπος ενθάρρυνσης της κοινωνικής ένταξης των ηλικιωμένων.

Programa Aconchego

Το πρόγραμμα αυτό, που βασίζεται σε μια διαγενεακή προοπτική, αποσκοπεί στην καταπολέμηση της μοναξιάς και της απομόνωσης των ηλικιωμένων. Για το σκοπό αυτό, το πρόγραμμα στεγάζει νέους φοιτητές πανεπιστημίου σε κατοικίες ηλικιωμένων στο Δήμο του Πόρτο, οι οποίοι, με μια συμβολική συνεισφορά σε αγαθά ή τρόφιμα, μπορούν να συμβάλουν στις αυξανόμενες δαπάνες για νερό, ηλεκτρικό ρεύμα και φυσικό αέριο. 

Prémio Seniores

Πρόκειται για ένα βραβείο για τη στήριξη σχεδίων που προωθούν την ενεργό, υγιή και κατ’ οίκον γήρανση για άτομα άνω των 65 ετών που βρίσκονται σε κατάσταση κοινωνικής ευπάθειας. Για να βοηθηθούν τα ιδρύματα με ενδιαφέρουσες ιδέες και καλά αναπτυγμένα σχέδια, το βραβείο αυτό δημιουργήθηκε με την υποστήριξη δύο σημαντικών οικονομικών εταίρων.  

Οι αιτούντες υποβάλλουν τις αιτήσεις τους και μια επιτροπή κριτών αξιολογεί κάθε έργο και αποφασίζει ποιο έργο αξίζει να χρηματοδοτηθεί.

ΙΣΠΑΝΙΑ

Artesaneando

Το Artesaneando (χειροτεχνία) επιδιώκει τη συμμετοχή, τη βελτίωση και την ενσωμάτωση των ηλικιωμένων που ζουν σε αγροτικές περιοχές. Μέσω αυτής της πρωτοβουλίας, αναμένεται επίσης να ανακτηθούν οι γνώσεις και οι δεξιότητες που σχετίζονται με την αρχαία χειροτεχνία και τις παραδόσεις. 

Elderly cultural volunteers to show Museums to children, youngsters and retired people

Πρόκειται για ένα εθνικό πρόγραμμα που ξεκίνησε το 1993. Το πρόγραμμα δημιούργησε κινητές βιβλιοθήκες, μέσω των οποίων οι ηλικιωμένοι μπορούν να μεταδώσουν τις γνώσεις και την εμπειρία τους στις νεότερες γενιές. Οι ηλικιωμένοι μεταφέρουν τις πολιτιστικές και ιστορικές-καλλιτεχνικές τους γνώσεις σε παιδιά και νέους φοιτητές, καθώς και σε ηλικιωμένους και άλλες ομάδες που αποκλείονται από τη δυνατότητα να επωφεληθούν από την πολιτιστική απόλαυση.

The Orchards of La Candamia 

Αυτή η καλή πρακτική εφαρμόζεται από το 1995 από το Δήμο της Λεόν στη La Candamia, έναν μεγάλο κήπο της πόλης της Λεόν. Σε αυτή τη φυσική περιοχή το Δημοτικό Συμβούλιο δημιούργησε οπωρώνες αναψυχής για ηλικιωμένους. Οι οπωρώνες καλλιεργούνται με παραδοσιακές τεχνικές που αναβαθμίζουν τις γνώσεις των ηλικιωμένων.  

Έχει αποδειχθεί ότι αποτελεί εξαιρετική θεραπεία απασχόλησης και αναψυχής για τους ηλικιωμένους, παρέχοντάς τους εναλλακτικούς ελεύθερους χώρους που τους επιτρέπουν να εκτελούν σωματικές δραστηριότητες σε επαφή με τη φύση. 

LISTEN TO ME 

Αυτή η καλή πρακτική ήταν ένα ευρωπαϊκό έργο που αποσκοπούσε στην πρόληψη της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου από τους εφήβους και, ταυτόχρονα, στην παροχή μιας δυνατότητας ενεργού γήρανσης, καθιστώντας τους ηλικιωμένους ικανούς να προσφέρουν σημαντική κοινωνική συμβολή.  

Η πρωτοβουλία περιελάμβανε την εκπαίδευση ηλικιωμένων ατόμων ώστε να γίνουν μέντορες εφήβων, να τους χρησιμεύουν ως οδηγός, πρότυπο και να τους παρέχουν υποστήριξη.